Για το εναλλακτικό μάθημα της Ηθικής

 

Πέμπτη, 27 Μαΐου 2026

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

 

Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος ΚΑΙΡΟΣ για την αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης λαμβάνοντας υπόψη τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το νέο μάθημα της ΗΘΙΚΗΣ, σας ενημερώνει:

·       Πρώτον, η πρώτη ανάθεση έχει δοθεί σε Θεολόγους (ΠΕ01), η δεύτερη σε Φιλολόγους (ΠΕ02), η τρίτη σε εκπαιδευτικούς του Τμήματος Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας (ΠΕ33) και η τέταρτη σε εκπαιδευτικούς Κοινωνικών Επιστημών (ΠΕ78). Η ανάθεση στη δική μας ειδικότητα προέκυψε κατόπιν παρεμβάσεων του Συνδέσμου μας προς την ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ, με κύριο αίτημα ότι αυτό το γνωστικό αντικείμενο αποτελεί οργανικό μέρος των θεολογικών σπουδών (Κοινωνική, Φιλοσοφική και Χριστιανική Ηθική).

·       Δεύτερον, οι Φάκελοι του Μαθήματος, τόσο για το Δημοτικό όσο και για το Γυμνάσιο - Λύκειο, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, αναμένεται να κυκλοφορήσουν εντός της νέας σχολικής χρονιάς.

·       Τρίτον, ως προς τη διδασκαλία του νέου μαθήματος, το οποίο πράγματι χαρακτηρίζεται ισότιμο με τα Θρησκευτικά δεν είναι όμως εναλλακτικό, διαπιστώνουμε πως θα υπάρξουν οργανωτικά προβλήματα ως προς την κατάρτιση του Ωρολογίου Προγράμματος σε όποια σχολεία προκύψουν απαλλαγές από το μάθημα των Θρησκευτικών. Επί παραδείγματι, στην περίπτωση που σε κάποια σχολική μονάδα δημιουργηθεί τμήμα δέκα απαλλασσόμενων μαθητών/τριών από τα Θρησκευτικά (όπως ορίζουν οι σχετικές διατάξεις), πώς θα το διδάξει ο θεολόγος του σχολείου όταν την ίδια ώρα θα διδάσκει το μάθημα των Θρησκευτικών; Το ΥΠΑΙΘΑ προτίθεται να προσλάβει θεολόγους για να αποφευχθεί αυτή η δυσλειτουργία στο Ωρολόγιο Πρόγραμμα; Ειδικότερα, για να αποφευχθούν απροϋπόθετες απαλλαγές, οι διευθυντές σχολικών μονάδων οφείλουν απαρέγκλιτα να τηρήσουν τη σχετική νομοθεσία.

·       Τέταρτον, για τη διδασκαλία του νέου μαθήματος χρειάζεται άμεση ουσιαστική και εξειδικευμένη επιμόρφωση των θεολόγων καθώς πρόκειται για ένα μάθημα Κανονιστικής Ηθικής. Την επιμόρφωση μπορούν να οργανώσουν οι σχολικοί σύμβουλοι σε συνεργασία με τις Θεολογικές Σχολές και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

·       Πέμπτον, είναι απαραίτητο, προς κάθε κατεύθυνση (επόπτες ποιότητας της εκπαίδευσης, σχολικούς συμβούλους, διευθυντές σχολείων, εκπαιδευτικούς) να τονιστεί ότι, το νέο μάθημα δεν μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο προς το μάθημα των Θρησκευτικών, το οποίο επί τη βάσει του Συντάγματος (άρθρο 16, παρ. 2) είναι και παραμένει υποχρεωτικό μάθημα.

·       Έκτον, οι συνάδελφοι θεολόγοι που θα το διδάξουμε, οφείλουμε να «περιφρουρήσουμε» τη δυνατότητα της πρώτης ανάθεσης που διαθέτουμε, ώστε να μη δοθούν αφορμές σε άλλες ειδικότητες να αμφισβητήσουν περαιτέρω τη θέση μας. 

 

Για διευκόλυνσή σας παραθέτουμε τους διαδικτυακούς συνδέσμους των ΦΕΚ όπου θα βρείτε το Πρόγραμμα Σπουδών του νέου μαθήματος για κάθε βαθμίδα: 

·       https://www.kodiko.gr/nomologia/download_fek?f=fek/2025/b/fek_b_6316_2025.pdf&t=b4e660ed1e0714642b51824cb73c2d76 (για το Δημοτικό).

·       https://www.esos.gr/sites/default/files/articles2023/20250206259.pdf (για το Γυμνάσιο)

·       https://www.e-nomothesia.gr/kat-ekpaideuse/deuterobathmia-ekpaideuse/ya-149259-gd4-2025.html (για το Λύκειο).

 

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Πέτρος Παναγιωτόπουλος

Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ

 

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Αθανάσιος Ι. Καλαμάτας

Δρ Θεολογίας ΑΠΘ

 

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ : Για το εναλλακτικό μάθημα και προσλήψεις θεολόγων

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα, 21 Μαρτίου 2026

Με αφορμή τη θεσμοθέτηση του μαθήματος της «Ηθικής» ως εναλλακτικού των Θρησκευτικών, ο Π.Θ.Σ. «ΚΑΙΡΟΣ» εκφράζει την έντονη ανησυχία του και αναπτύσσει τις εξής θέσεις:

1. Πρώτη Ανάθεση στους Θεολόγους. Θεωρούμε δίκαιη και αυτονόητη την απόδοση της πρώτης ανάθεσης του μαθήματος της Ηθικής στους Θεολόγους (ΠΕ01). Το γνωστικό αυτό αντικείμενο αποτελεί οργανικό μέρος των θεολογικών σπουδών (Κοινωνική, Φιλοσοφική και Χριστιανική Ηθική). Θα ήταν προκλητικό να αναζητηθούν άλλες ειδικότητες για ένα μάθημα που οι Θεολόγοι κατέχουν επιστημονικά και παιδαγωγικά, την ίδια στιγμή που το μάθημά τους πλήττεται από την εισαγωγή αυτού του νέου μαθήματος.

2.  Εδώ και αρκετά χρόνια απουσιάζει το μάθημα της διδακτικής των Θρησκευτικών από τις Παιδαγωγικές σχολές. Οι δάσκαλοι καλούνται να  διδάξουν ένα αντικείμενο για το οποίο δεν έχουν εκπαιδευτεί. Επαναφέρουμε το αίτημα για επιμόρφωση των δασκάλων στα Θρησκευτικά, εν αναμονή του πολλαπλού βιβλίου το οποίο θα εισαχθεί σύντομα στα σχολεία. Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Θεολόγων «Καιρός», προτίθεται να συμβάλλει στην στήριξη και επιμόρφωση των δασκάλων προχωρώντας σε οργανωμένες εκπαιδευτικές δράσεις σε συνεργασία με τις Περιφερειακές Διευθύνσεις και τους κατά τόπους Συμβούλους της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.  

3. Επιμόρφωση και Παιδαγωγική Ευθύνη.  Η εισαγωγή του μαθήματος της «Ηθικής» εγείρει σοβαρά ζητήματα σύγχυσης και «αντιλόγου» προς τα Θρησκευτικά. Θα ήταν τραγικό λάθος να νομιστεί ότι η «Ηθική» διδάσκεται στον αντίποδα των Θρησκευτικών. Θεωρούμε ότι απαιτείται άμεση και εξειδικευμένη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, την οποία μπορούν να οργανώσουν και να πραγματοποιήσουν οι Θεολογικές Σχολές, ώστε το μάθημα να μην διολισθήσει σε μια μονοδιάστατη φιλοσοφική προσέγγιση, αποκομμένη από τους λόγους που το δημιούργησαν.

4. Προσλήψεις – τοποθετήσεις Θεολόγων. Η εκπαιδευτική χρονιά που διανύουμε χαρακτηρίστηκε από την εντελώς ανεπαρκή κάλυψη, από την πλευρά του Υπουργείου Παιδείας, των κενών στο μάθημα των Θρησκευτικών. Παρά τη διακηρυγμένη στήριξη εκ μέρους της διοίκησης του Υπουργείου προς τον κλάδο μας, σε όλες τις φάσεις διορισμών και τοποθετήσεων οι προσλήψεις θεολόγων υπήρξαν από ελάχιστες έως μηδαμινές. Το Υπουργείο Παιδείας οφείλει να διασφαλίσει την επαγγελματική μας επιβίωση. Η ανάθεση της «Ηθικής» στους Θεολόγους αποτελεί τη μόνη δίκαιη λύση για την κάλυψη του διδακτικού ωραρίου και την αποκατάσταση ενός κλάδου που οδηγείται στη συρρίκνωση και την ανεργία.

Καλούμε το Υπουργείο Παιδείας να μετατρέψει τις ασάφειες των πρόσφατων ΦΕΚ σε σαφείς οδηγίες.  Η «Ηθική» οφείλει να διδάσκεται πρωτίστως από Θεολόγους, ως ισότιμο και ισοδύναμο μάθημα, διασφαλίζοντας, όμως, παράλληλα, το δικαίωμα όλων των μαθητών σε μια πλήρη και αντικειμενική θρησκευτική εκπαίδευση.

 

Το Διοικητικό Συμβούλιο

του Πανελλήνιου Θεολογικού Συνδέσμου ΚΑΙΡΟΣ

 

«Οι Τρεις Ιεράρχες τον 21ο αιώνα: Λόγος, Ήθος και Μέλος» Αφιέρωμα στον Χρυσόστομο Σταμούλη

 

Με επιτυχία ολοκληρώθηκαν οι εργασίες τη Ημερίδας που οργάνωσε ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος ΚΑΙΡΟΣ για την αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης, στις 31 Ιανουαρίου 2026. Το θέμα της ήταν «Οι Τρεις Ιεράρχες τον 21ο αιώνα: Λόγος, Ήθος και Μέλος» και το 2ο μέρος της ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του Χρυσόστομου Σταμούλη. Στην Ημερίδα με εισηγήσεις τους συμμετείχαν οι: Σταύρος Γιαγκάζογλου, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ, Διονυσία Χατζή, ΕΔΙΠ, Θεολογική Σχολή ΑΠΘ, Ισίδωρος Ζουργός, συγγραφέας, Αδερφή Φιλοθέη, Ηγουμένη Παναγίας Βρυούλων - Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών και Κυριάκος Χαραλαμπίδης, Ποιητής. Προσκεκλημένος να μιλήσει ήταν και ο Ανδρέας Αργυρόπουλος, Θεολόγος – Εκπαιδευτικός, αλλά λόγω εκτάκτων ανειλημμένων υποχρεώσεών του δεν κατέστη δυνατόν να συμμετάσχει. Στο προεδρείο του πρώτου και δεύτερου μέρους ήταν ο Νικόλαος Ματθαίου, Σύμβουλος Εκπαίδευσης Θεολόγων Δυτικής Μακεδονίας, Ιωαννίνων και Πιερίας και η Ευρυδίκη Παπάζογλου, Σύμβουλος Εκπαίδευσης Θεολόγων Αχαΐας και Επόπτρια Ποιότητας Εκπαίδευσης ΔΔΕ Αχαΐας, ενώ τον συντονισμό της είχε ο Χρήστος Φραδέλλος, Θεολόγος και μέλος του Δ.Σ. του Πανελλήνιου Θεολογικού Συνδέσμου ΚΑΙΡΟΣ.

Δείτε την Εκδήλωση στο Youtube : 

https://youtu.be/196MWJeQgYE

Εκπαιδευτικό Εργαστήριο: «Μνήμη, Θεολογία & Εκπαίδευση σε διάλογο»

 Το Σάββατο, 17 Ιανουαρίου 2026, στις 11:15, ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «ΚΑΙΡΟΣ – για την αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης» Κεντρικής Μακεδονίας και το πρόγραμμα Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα και της Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας και της πλατφόρμας ιστορικής μνήμης mnemonikon.gr, διοργανώνουν εργαστήριο διαλόγου για τη σχέση μνήμης, θεολογίας και εκπαίδευση.

Η δράση θα φιλοξενηθεί στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα (Θεσσαλονίκη, Προξένου Κορομηλά 23) στο πλαίσιο της έκθεσης φωτογραφίας «Χώροι Μνήμης, Τόποι Μαρτυρίου» του Νίκου Κοσμίδη. Η έκθεση είναι αφιερωμένη στα 80 χρόνια από τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μέρος των φωτογραφιών αναφέρεται στη χριστιανική αντιναζιστική αντίσταση και στην οικουμενική διάσταση του μαρτυρίου.

Σκοπός της δράσης είναι η άσκηση προσομοίωσης για τη διοργάνωση Διδακτικών Επισκέψεων σε χώρους σκοτεινής ιστορικής μνήμης. Ο φωτογράφος θα παρουσιάσει το υλικό, θα αναλύσει τις θεολογικές του προεκτάσεις και θα αναφερθεί στην εμπειρία από τη συμμετοχή μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην εκπαιδευτική δράση «Συνάντηση με τη Μνήμη στον Χώρο».

Ο Νίκος Κοσμίδης είναι Υπ. Διδάκτορας Αρχιτεκτονικής (ΔΠΘ), με αντικείμενο έρευνας τη μελέτη των αισθητικών, θεολογικών και πολιτικών διαστάσεων της διαχείρισης χώρων μνήμης. Είναι υπεύθυνος του διεπιστημονικού προγράμματος Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού που αποσκοπεί στην ανάδειξη της ιστορικής, οικουμενικής, κοινωνικής και χωρικής μνήμης. Για τη συμβολή του σε θέματα διατήρησης της ιστορικής μνήμης, τιμήθηκε με το μετάλλιο “Meritorious for the Treblinka Museum” από το Μουσείο της Τρεμπλίνκα στην Πολωνία.

Την εκδήλωση θα χαιρετήσουν:

– ο Πρόεδρος του Συνδέσμου «ΚΑΙΡΟΣ», Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, κ. Πέτρος Παναγιωτόπουλος

– η Διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης, Καθηγήτρια του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών ΠΑΜΑΚ, κα Σταυρούλα Μαυρογένη

Συντονισμός εκδήλωσης: κ. Γρηγόρης Μαυροκωστίδης, Θεολόγος, πρώην Διευθυντής 7ου ΓΕ.Λ. Θεσσαλονίκης

Μετά το πέρας του εργαστηρίου θα ακολουθήσει κοπή της Βασιλόπιτας του Συνδέσμου.

Η συμμετοχή για μέλη και φίλους του «ΚΑΙΡΟΥ» είναι ελεύθερη. Δηλώσεις συμμετοχής – πληροφορίες: info@mnemonikon.gr